KOTÉ POLITIK
Avan nir in départman fransé an 1946, Larénion lé touzour inn koloni minm si lo sistèm départmantalis lé anplas i vé pa rokonèt ke lé in péi kolonizé par la frans.
Avan sa Larénion lavé giny bonpé non : Dina Morgabim, England Forest (1613), Santa Apolonia, Mascarenhas (1616), Bourbon (1649), La Réunion (1793), Bonaparte (1806) zordi la roni Larénion.
An lan 2026 lé touzour in départman fransé avèk in konsèy Départmantèr é in konsèy rézional in ladministrasion i antrotien lo sistèm kolonial na okin pouwar po travay èk bann péi otour nou, sé la frans i désid tout.
Tout lo bann parti politik i soutien la départmantalizasion droite kom gosh i défann lo stati départmantal 974, bann mouvman ou parti indépandantis lé kont la kolonizasion lé malizé po sobat kontsa.
KOTÉ KILTIRÈL
Lé touzour sat i koloniz i tyinbo lo koté kiltirèl, si néna in rézistans kiltirèl lé bann militan lé an rosèrs zot lidantité la plipar sé bann fonksionèr kréol ke lé anganté dan ladministratsion kolonial la po rod zot lidantité kiltirèl mé fo pa fé konfians bann domoun là zot lé frazil i larg lo kor fasilman
KOTÉ LÉKONOMI
Lékonomi lé dan la min bann rénioné lé anlèr é domoun andéor i fé tout po tyinbo zot profi, lé in lékonomi asisté.
KOTÉ BITASION
Lo koté bitasion zordi na pi bonpé ti plantèr, lé bann plantèr la rant dan nouvo manièr travay lérop é lé sibvansioné par lérop.
Antou lo bann sèktèr lékonomi Larénion lé asisté é soupoudré èk larzan lafrans é lérop sansa na lontan té mor.
Ala an gro lo sitiasion politik Larénion noré ankor po kozé...
Départmantalis : Bann domoun i vé rès fransé, rès dan lasistana
Indépandantis : Bann domoun i sobat po lindépandans Larénion i vé sort dan lasistana kolonialis fransé
Otonomis : i vé rès an dalonaz èk lafrans
Po konèt : Kopiaz roprodiksion lé intèrdi.
Si zot i partaz lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.
Paz Facebook Zournal Démaliz :
https://www.facebook.com/people/Zournal-D%C3%A9maliz/61581196884534/
Rédaksion Zournal Démaliz
