mercredi 15 octobre 2025

NOUVÈL PARKOTÉ MADAGASKAR : LARMÉ LA PRAN LO POUWAR

Zournal Démaliz i inform azot dosi kriz sosial é politik sikoté Madagascar.

Komansé dopi lo 25 sètanm 2025, bann manifèstan anméné par lo kolèktif GEN Z lavi lo zour dosi bann rézo sosio po kri zot kolèr kont koupir dolo, kouran la fini par in kolèr for kont lo pouwar ziska i domann démision lo prézidan apré bann réprésion kont zot.

Lo prézidan Madagaskar Andry Rajoelina té kapoté par larmé é lasanblé nasional mardi 14 oktob 2025 apré li la kit lo péi na dézour sa lo 12 oktob 2025 ék koudmin larmé fransé in désizion prézidan fransé po li giny shap lo péi la parti kasièt i koné pa kèl koté.

Larmé la disout tout lo bann zinstitision sof lasanblé nasional, i kont mèt anplas in nouvo zintitision politik, dapré i di sakinn nora zot plas, fotaspéré bann rovandikasion lo pèp malagash sra pri ankont par lo nouvo pouwar militèr anméné par lo nouvo zom for lo kolonèl Mickaël Randrianirina ke la giny lakor ''Haute Cour Constitutionnelle (HCC)''. Bann manifèstan i vé pi dinozor la politik i di sinon zot kolèr wa arlévé.

Apré ki di sanzman rézime, é instabilité politik i pé mèt andéfayans lékonomi lo péi déza lé malizé, pars sa i fé fui bann zinvèstisèr é sanksion kominoté internasional ke i suiv la sitiasion politik é dot lo tan lo koté politik i ardovien normal. 

Fors azot lo pèp Madagaskar po tir lo péi dan la mizèr dopi lontan lé dodan, vèy byin pa fé vol zot révolision ke lé ta zot, fé tansion na touzour zanprofitèr pouwar, vèyèr kok po akapar zot konba.

Po linstan na ankor konfizion pars lo prézidan Andry Rajoelina lapa démisioné, Ii di li ankor prézidan li kontinié travay po lo péi, fodra suiv bann zinfo po konèt plis kosa li sa désidé po son lavnir, pars bann dépité la fine bat ali déor.

Apré ke lafrans la done koudmin po prézidan Malagash kit son péi, bann kozman anti-fransé i komans sorti anparmi la di lafrans dégaz, kit zot péi, fé tansion rénioné i défann sistinm kolonial fransé riskab giny lo kou osi, fo pa zot i oubli listwar la sakay dann débi zané 1950 èk zot konplisité èk lafrans kan bèzman la pété po lindépandans Madagaskar, zot la kour kilot dan la min listwar i pé répété.

RAPEL : MADAGASKAR DOPI SON LINDÉPANDANS LÉ MALIZÉ PO FÉ DÉKOL SON DÉVLOPMAN

Dopi son lindépandans lo 26 zuin 1960, Madagaskar i mank in stabilité politik solid po giny fé son dévlopman komkifo dan tout domène po lo byin viv bann malagash, tank i trouv arpa stabilité-là sra pas fasil po sortir dann gran malizé lé dodan zordi, pourtan bann rosours i mank pa zot, lé la koripsion, mové gouvèrnans, lanprofitaz dan la min inndé trwa, i maliz tout dopi lontan. Lé lo pèp malgash mèt anplas in lékip nouvo i vé po lo byin nèt son popilasion. 

Po konèt : Tansion pangar suiv lo bann zinfo vré é fé atansion tonb dan bann fo zinfo dosi lo web koméla néna aryin sa minm sirtou dopi Lintélizans Artifisièl (L'IA) la pran pouwar dan lo kor domoun. 

Po konèt : Zournal Démaliz lapa-la po pran pozision po in tèl, léla po difiz bann nouvèl an analizan la sitiasion lé bann malagash lé mié plasé po konèt kosa i vé po lavnir zot péi.

Po konèt : Kopiaz roprodiksion intèrdi. 

Si zot i ropran mon lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort mi kont si zot.

Paz Facebook Zournal Démaliz : https://www.facebook.com/people/Zournal-D%C3%A9maliz/61581196884534/

Rédaksion Zournal Démaliz